Pomiędzy kliszą a papierem

Twórczość Jana Tarasina już dwukrotnie gościła w Muzeum Mazowieckim. Po obrazach, rysunkach i pracach na papierze, odwiedzający mają okazję zobaczyć najmniej znaną z uprawianych przez niego dyscyplin sztuki – fotografię. Wystawa Pomiędzy zostanie w Płocku do 8 sierpnia.
Dwie wcześniejsze prezentacje sztuki Tarasina – malarstwo najnowsze z ekspozycji Obrazy istotne z 2008 roku oraz wystawa z 2009 roku Mała retrospektywa – przygotowane zostały z jego osobistym udziałem. Zmarły przed rokiem artysta rozmawiał z płockimi muzealnikami również o trzeciej przygotowywanej wystawie, na której możemy oglądać fotografie i grafiki serigraficzne. – Ojciec cenił sobie progi Muzeum Mazowieckiego. Bardzo lubił tu przyjeżdżać. Z każdej wystawy wracał zadowolony i szczęśliwy – mówił podczas otwarcia ekspozycji syn artysty, Jakub Tarasin. Użyczył on Płockowi wielu prac ze swojej prywatnej kolekcji.
Tarasin był przywiązany do kilkudziesięciu fotografii, które powtarzał w wydawanych publikacjach. Jednak scenarzysta i autor koncepcji ekspozycji Zbigniew Chlewiński wybrał na wystawę także te zdjęcia, które nie są szeroko znane. – Grafiki natomiast są zaprezentowane w kształcie proponowanym i realizowanym przez autora w przeszłości: w postaci gazetki ściennej – jak tę metodę nazywaliśmy z Profesorem, z którym uzgadnialiśmy całą koncepcję – czyli montażu arkuszy na styk, na powierzchni ponad 40 metrów kwadratowych – tłumaczy Chlewiński. – Trzeba znać prace malarskie Tarasina, aby zrozumieć rolę fotografii w jego twórczości. Wystawie, tak jak poprzednio, towarzyszy publikacja z licznymi reprodukcjami oraz wypowiedziami krytyków i znawców fotografii – dodaje.
Tarasin zainteresował się fotografią jako dojrzały artysta, w latach siedemdziesiątych. Jednak pierwsza wystawa jego zdjęć wywołanych na papierze odbyła się w krakowskiej Galerii Starmach dopiero w 2002 roku. Artysta mówił o fotografowaniu: Fotografię uważam za rodzaj polowania. [...] Upolowana sytuacja jest jakimś zatrzymanym fragmentem dziejącego się procesu. Dziejącego się dalej poza kadrem, tak przed, jak i po naciśnięciu migawki aparatu fotograficznego. Zależy mi, żeby zdjęcie zawsze o tym mówiło. Fotografie wykorzystywał również jako preludium, czy rodzaj studiów do powstających następnie obrazów. Tak było choćby z „dalmatyńczykiem”, utrwalonym w latach 70., z którego rozwinęły się później płótna i grafiki.
W latach 1974-1982 artysta publikował tzw. „Zeszyty” – zbiory przetworzonych rysunkowo i metodą serigrafii zdjęć, sitodruków oraz tekstów o sztuce. Miał to być: (...) regularny notatnik, rejestrujący te wszystkie poczynania, które nie znajdują finału w większych realizacjach, które mają ten zwyczaj, że szybko się rozpraszają i giną nie tylko z tek i szuflad, ale także z pamięci. Postanowiłem je rejestrować w nadziei, że utrwalanie najbardziej nawet niekonkretnych i ulotnych pomysłów i spostrzeżeń przyczyni się do większej dyscypliny autora, a pomysłom umożliwi dalszą egzystencję, a może i rozwój – mówił artysta.
Płockim wystawom Tarasina zawsze towarzyszy interesujący, starannie wydany katalog, najnowszy opracowany został przez Zbigniewa Chlewińskiego i Jacka Czuryłę. Znajdziemy w nim kilka tekstów prezentujących powiązania sztuki artysty m.in. z filozofią, wierszami Reinera Kunzego oraz reprodukcje wielu prac. – Ta wystawa jest z pewnością wydarzeniem artystycznym. W czasie wakacji będzie znakomitą wizytówką naszego muzeum i Płocka. Serdecznie zapraszam do jej odwiedzania – mówił na wernisażu dyrektor muzeum, Leonard Sobieraj.
Lena Szatkowska