Wysokie taksy notarialne

Promocja rent strukturalnych była na odpowiednio wysokim poziomie: wczesna emerytura dla rolników w wieku przedemerytalnym w zamian za przekazanie ziemi następcom lub przekazanie gospodarstwa na powiększenie innego skusiła wielu. I wszystko było dobrze, dopóki rolnicy nie otrzymali decyzji o przyznaniu renty strukturalnej. W ciągu pół roku trzeba prawnie przekazać gospodarstwo, ale nie wszystkich stać na notariuszy, którzy klasyfikują to jak przekazanie zwykłego majątku.Z problemem rolnicy zwrócili się płockiego oddziału Mazowieckiej Izby Rolniczej. MIR w sprawie pilnej interpretacji przepisów prawnych w tej materii wystąpił do Ministerstwa Sprawiedliwości. Otóż renty strukturalne przyznawane są rolnikom, którzy podlegają ubezpieczeniu społecznemu (czyli w KRUS), prowadzą działalność gospodarczą w gospodarstwie rolnym będącym ich własnością (lub będących własnością współmałżonka), a zdecydują się zaprzestać działalności rolniczej i przekazać posiadane gospodarstwo innemu rolnikowi bądź następcy: – Renty strukturalne mają zachęcać rolników do zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej w wieku przedemerytalnym i przekazania posiadanych gospodarstw rolnych w sposób służący poprawie żywotności gospodarstw rolnych w Polsce oraz zapewnić im wystarczające źródło dochodu po zaprzestaniu tej działalności – streszcza ideę Mariola Winnicka z biura MIR w Płocku. – Program rent strukturalnych spotkał się z dużym zainteresowaniem rolników, ale wielu rolników zaniepokoiła wysokość opłaty proponowanej przez notariuszy za sporządzenie aktu notarialnego umowy darowizny lub dożywocia. Notariusze twierdzą, że w przypadku rent strukturalnych nie obowiązują ich przepisy o ubezpieczeniu społecznym rolników i rozporządzenie w tej sprawie, które mówi, że maksymalna stawka za sporządzenie aktu notarialnego dokumentującego umowę zbycia nieruchomości, jeżeli w związku z tą umową następuje wypłata świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników, wynosi 600 zł.

Z którego rękawa pochodzi as notariuszy? Otóż renty strukturalne są w 80 % wypłacane ze środków Unii Europejskiej i w 20 % z budżetu państwa polskiego. Aby je otrzymać, rolnik musi m.in. podlegać przepisom ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i do osiągnięcia wieku emerytalnego opłacać składki na to ubezpieczenie. Rolnicy uważają więc, że taksa notarialna w przypadku darowizny czy dożywocia przy trwałym przekazaniu gospodarstwa za rentę strukturalną powinna być taka sama, jak w przypadku zbycia nieruchomości przy przejściu na świadczenia z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników.

Jeśli okaże się, że notariusze mają rację, na przekazanie gospodarstwa w zamian za rentę strukturalną stać będzie niewielu, bowiem wysokość taksy zależeć będzie od wielkości gospodarstwa. I tak, jeśli wartość majątku (w przypadku rolników oczywiście gospodarstwa) zostanie wyceniona na 3 tys. zł, u notariusza trzeba będzie zapłacić 100 zł. Jeżeli majątek jest wart od 3 do 10 tys. zł, rolnik zapłaci 100 zł plus 3 % kwoty od nadwyżki powyżej 3 tys. zł. Właściciel gospodarstwa wartego od 10 do 30 tys. zł uiści u notariusza opłatę w wysokości 310 zł plus 2 % od nadwyżki powyżej 10 tys. zł. Gdy majątek jest wart 30-60 tys. zł, taksa wyniesie 710 zł plus 1 % nadwyżki. Jesli zostanie wyceniony na 60 tys. – 1 mln zł, notariusz może zażądać 1 tys. 100 zł plus 0,5 % nadwyżki. W przypadku, gdy gospodarstwo będzie warte powyżej 1 mln zł, podpisanie aktu notarialnego kosztować może 5 tys. 710 zł plus 0,25 % od nadwyżki powyżej 1 mln, nie więcej jednak niż 6-krotność wynagrodzenia w gospodarce w poprzednim roku (zgodnie z danymi zawartymi w „Monitorze Polskim”).

Kogo będzie stać na taksę notarialną? Ani rolnicy, ani MIR tego nie wiedzą. Z całą pewnością jednak, jeśli ministerstwo zinterpretuje przepisy na korzyść notariuszy, pozbawi przekazania gospodarstw w zamian za wcześniejszą rentę bardzo wielu rolników w całym kraju.
(eg)