Płocka szopka Noworoczna 2005

Płocka Szopka Noworoczna A.D. 2005 z postaciami, scenami, ocenami, obrazami,
z ratuszem, muzeum i nowym mostem w tle.

Scena pogodnie i świątecznie oświetlona, pośród udekorowanych choinek, igliwia i zielonego mchu igrają zwierzęta z płockiego ZOO. W centralnym punkcie sceny, na niezbyt wyszukanym fotelu – tronie siedzi w stroju krakowskim i czapce z pawimi piórami prezydent miasta Płocka Mirosław Milewski. Za tronem stoją dwaj jego zastępcy: Tomasz K. i Piotr K. Czasem coś mu szepczą do uszu, czasami poprawiają lampki na choinkach lub głaszczą i uspokajają rozbrykane zwierzątka. Całkiem na górze, na tle rozgwieżdżonego nieba napis: Idzie Nowe.



Scena I


Muzealnicy

Na scenę wchodzą pracownicy Muzeum Mazowieckiego z Tadeuszem Zarembą. Wszyscy niosą podróżne tobołki.

Ciemno wszędzie, chłodno wszędzie,

miało być lepiej – wcale nie będzie.

I nikt nie widzi żadnej różnicy,

żeśmy byli panami na zamku,

dziś kamienicznicy.

A nasze zbiory, nasza secesja,

z salonów – do piwnicy,

taka recesja.

Nie zważając na pojednawcze gesty prezydenta – z dumą i nieco groźnie potrząsając tobołkami odchodzą z ciepła w zamieć.


Prezydent M.

Ciągle im mało,

ciągle za ciasno.

Miejsce na Tumskiej

dało im miasto.

Ta kamienica, choć secesyjna,

przyznać to muszę – że trochę ciasna,

lecz za to własna – nie komornicza.

Choć pożegnalna gra już muzyka,

Wyście nie moi, wyście Struzika

Gdy zniknęli, mruknął:

Miodem smarować nie będę...



Scena II


Prominenci z SLD

Wchodzą radni, byli prezydenci, prominenci z SLD. Choć ze spuszczonymi głowami, zgodnie recytują:
W sądowych ławach nas posadzili,

procesów bez liku wytoczyli.

My nie po prośbie,

my nie ze skargą,

chórem oświadczamy,

że swoje wygramy.

Mamy u siebie posła Piłata,

darczyńcę mostu, nie lata chwata.

Choć na dole opozycja,

u góry wciąż koalicja.

Nasz jest rząd i Pierwszy swój,

wrócim do władzy, rzecz oczywista.

Niespodziewany głos z góry, coś trochę podobny do głosu Stanisława Nawrockiego:

Za lat trzysta....v
Prezydent machając ręką za wychodzącymi:

Przez lat czterdzieści

mieli przyjacielskich wizyt

chyba ze czterysta.

Niech tam jadą, odwiedzają,

daj Bóg – na stałe ostają...

Scena III


Kowalski zwany Wiesławem

Wbiega z plikiem pism, teczek, gazet i fotografii. Nad głową blada aureola. Nie przestając przebierać nogami w miejscu rzuca w pośpiechu:

Gdzie ja nie byłem,

wszystko zwiedziłem.

Kresy ocaliłem,

czwórką koni krakowskich jeździłem,

u Romów gościłem.


Świętych promowałem,

świat opisałem.

Teczki odkopałem,

nowe założyłem.

Czeka mnie chwała...

Głos z góry:

Chała......

Prezydent z politowaniem kiwa głową, żartobliwie rzucając za odchodzącym:

W zabieganiu pełnym troski

towarzysz Wiesław

czy Kossakowski,

czy prawie Korzeniowski.


Scena IV


Przemysław Predygier

Jak ze świata Bolesława Prusa na scenę w eleganckiej pelerynie i cylindrze wchodzi dyrektor POKiSu. Przed sobą pcha wózek – katarynkę, z korbką. Barwna papuga na ozdobnym pręcie, bursztynowymi oczami spogląda na dwie skrzyneczki pełne pierścionków i losów – ludziom na szczęście. Kręcąc rytmicznie korbką katarynki śpiewa silnym i dźwięcznym głosem, przy wtórze trochę zapomnianej, jak ze starych koronek i aksamitów melodii „Złoty pierścionek”:

Chodzę jako kataryniarz,

noszę na plecach doświadczeń szmat.

A na głowie pierścionki srebrne,

które rozwiewa znad Wisły wiatr.

Uśmiech ludziom,

pieśń ulicom,

szczęście dla biednych,

w szkatułkach mam.

Kiedy przybiegną z ciemnych podwórek,

bez grosika – za darmo dam.

Kto mi w drogę wejdzie, tego w papugę zamienię w mig.

Kto nie ze mną, ja bez niego zaprowadzę katarynkowy szyk.

Kataryniarz wolno przechodzi obok prezydenta, z elegancją zdejmując cylinder – kłania się. Gospodarz wstaje, składa ukłon – może kataryniarzowi, może papudze, a może katarynce jak ze świata pana Prusa. Papuga z godnością i dostojeństwem wyciąga dziobem ze skrzyneczki pierścionek z kolorowym oczkiem i wkłada w stulone dłonie gospodarza. Po krótkim namyśle, łypiąc bursztynowymi oczami dokłada z drugiej skrzyneczki zwinięty w rulonik los. Kataryniarz odjeżdża, powoli cichnie melodia, tylko jeszcze słychać ochrypłą papugę skrzeczącą, nie wiedzieć czemu – „Kaaasa dla Przemka, kaasa dla Przemka”... i już zupełnie bez sensu – „kuurtyna”.

Prezydent siada na tronie, ogląda w zadumie pierścionek, nie rozwijając losu zatyka go nieco fantazyjnie w krakowską czapkę, między pawie pióra i jakoś niecierpliwym gestem – jak od much – odgania się od szepczących mu coś do ucha zastępców.


Scena V


Literaci

Wchodzi naraz kilka niewielkich grup ludzi robiących w literaturze. Każda trzyma się oddzielnie. Każda z widocznym wysoko proporcem z nazwą organizacji literacko-poetycko-malarskiej. Na jednym z proporców wysoko wzniesionym napis „Proletariusze Wszystkich Krajów Piszcie Sonety”, a innym w kształcie tablicy „Żądamy darmowych materiałów piśmienniczych i blejtramów za darmo”, a na jeszcze innym trwożnie dzierżonym przez cokolwiek chudą, ale wiotką blondynkę – dramatyczny protest „Godności – precz z zasiłkami”. Poetki z wszystkich grup im starsze – tym bardziej natchnione. W przebojowości karminowych ust, bystrości oczu, lokach cokolwiek siwych koafiur – widać niezłomną potrzebą sławy i sponsorów dla wydania ich przełomowych dla świata dzieł. Panowie poeci więcej stateczni – widać reumatyzmy przeważyły patriotyczne romantyzmy. Wszyscy patrząc pobłażliwie i z odrobiną wyższości na prezydenta recytują – należycie modelując swoje cokolwiek zdarte głosy:

Myśmy nie ozonowa dziura,

myśmy prawdziwa kultura,

świata literatura.

Niesiem kaganki oświaty

jak wiechy – pod strzechy.

Aleć i nam do życia trzeba,

trochę kiełbasy, trochę chleba,

coś na rozgrzanie kości,

dachu nad głową!

Pytająco:

Czy nie widać od was z góry,

że z trudem cerujem dziury.

Klubu nie mamy żadnego – mówiąc ściśle,

przyjdzie nam się spotykać

– chyba jeno w Wiśle.


Wbrew ostatnim gorzkim wypowiedziom poetki zalotnie potrząsając kolczykami i szczebiocząc między sobą – ogarniają niecierpliwie i z pewnym obrzydzeniem łaszące się do nich zwierzątka i strzepują ze strojów ślady igliwia i kłaczki futer zwierzątek. Panowie poeci z dumnie wysuniętymi szczękami, czasami wsparci na lasce, czasami tylko powłócząc jedną z nóg – toczą ożywione, choć dostojnie – mądre rozmowy o możliwościach wydawania ich dzieł i o nowych postaciach sponsorów.
Prezydent (jakby zdumiony mówi do siebie)

Z każdym rokiem coraz ich więcej.

Głos z góry

I płodne jak australijskie kangury




Prezydent:

Prawda że ich dużo,

ale ponoć są wieczni.

Ja wszystko co dla kultury

miałem – oddałem.

Ponoć wśród nich jest niejedna klika

niechaj idą więc z pielgrzymką, choćby do Struzika.

Scena VI


Byli i przyszli
dygnitarze

Wchodzą pewnym krokiem byli, obecni, przyszli dygnitarze, vipowcy, dorobkiewicze, surowi i nieprzekupni sędziowie, adwokaci, prokuratorzy. Wszyscy w garniturach, frakach i lakierkach. Liczne damy towarzyszące – w futrach, złocie i brylantach. Z wyższością i nieukrywaną pogardą patrzą na ubranego we wspomniany strój krakowski prezydenta. Najgrubszy z nich w ciemnych okularach i w złotej grubej biżuterii mówi lekceważąco, czasami grypsując:

Wy tymczasowy,

bo przed referendum.

Kto my, Elyta!

Pachniem piniędzmi,

Diorem, gazem, ropą,

nikogo się nie boim

i kwita!

Odsapnąwszy nieco – pytająco do prezydenta:

A wy co umita?

Prezydent M:

Ja pracuję i buduję,

co inni zepsuli – reperuję,

jak zwykły szewc czy murarz”.

Najgrubszy:

Niby robicie w byznesie,

lecz ten strój, ta czapka z piórami,

to jakoś głupio i przaśnie!!!

Przy ostatnich słowach Najgrubszego prezydent wstaje, prawą rękę kładzie na sercu, lewą zaś dumnie – trochę zawadiacko poprawia pióra i wstążki u czapki krakuski, spokojnie mówiąc:

Ten strój, ta czapka, te pióra, te wstążki

to nasz strój – polski, krakowski

(z dumą)

I dobrze, że przaśnie,

bo to Polska właśnie

Zgromadzeni biznesmeni wraz z towarzyszącymi wybrylantowanymi damami zdumieni niezrozumiałą dla nich odpowiedzią i jakby trochę zawiedzeni – tokując i gulgocąc wychodzą. Scena powoli ciemnieje, gasną lampki na choinkach. W cieple zmierzchu gospodarz miasta i jego dwaj zastępcy jeszcze coś półgłosem – aby nie budzić zmęczonej, śpiącej trzódki – uzgadniają. Z ciemniejącego świerkowego lasu słychać łagodną jak mgła melodię kolędy „Cicha noc, święta noc”. Melodia – kolęda – kołysanka ogarnia opiekuńczo wszystko.


Dla „Tygodnika Płockiego” napisał w grudniu, w Płocku, w roku 2004 – Daniel Ratz. Rysunkami ozdobił Rafał Zawadzki.