Rodem z Ziemi Gostynińskiej

75 lat temu miała miejsce jedna z najsłynniejszych bitew świata – o Monte Cassino. Walczyli w niej także mieszkańcy Ziemi Gostynińskiej, choć nie wiadomo ilu dokładnie. Znane są jednak nazwiska trzech poległych bohaterów. Pochowano ich na Polskim Cmentarzu Wojennym. Byli to: Czesław Chmielecki z Melerowa, Franciszek Sochacki z Modrzewia i Jan Stradza z Czyżewa.

Bitwa o Monte Cassino to w rzeczywistości cztery bitwy stoczone przez wojska alianckie z Niemcami. Miały miejsce w 1944 roku w rejonie klasztoru benedyktyńskiego na wzgórzu Monte Cassino (było to historycznie pierwsze na świecie opactwo benedyktyńskie). Bitwa ta była jedną z najbardziej zaciętych (obok walk pod Stalingradem, na łuku kurskim, lądowania w Normandii i powstania warszawskiego) w czasie II wojny światowej. Była największą lądową bitwą w Europie, najcięższą i najkrwawszą z walk zachodnich aliantów z niemieckim Wehrmachtem na wszystkich frontach drugiej wojny światowej. Legendarna bitwa trwała około pięciu miesięcy. Tyle też czasu straciły wojska alianckie, które dopiero w pierwszych dniach czerwca 1944 roku wkroczyły do Rzymu.
Na Monte Cassino na przełomie lat 1944 i 1945 powstał Polski Cmentarz Wojenny. Zbudowano go na płaskim odcinku terenu pomiędzy Monte Cassino i wzgórzem „593” – to właśnie tamtędy szły główne natarcia 3 Dywizji Strzelców Karpackich. Uroczyste oddanie cmentarza nastąpiło 1 września 1945 roku. Zbudowali go żołnierze, uczestnicy bitwy. Spoczywa na nim 1 072 poległych żołnierzy Rzeczypospolitej wszystkich narodowości: Polaków, Białorusinów, Ukraińców, Żydów – wyprowadzonych przez Władysława Andersa z ZSRR, z sowieckich obozów koncentracyjnych Archipelagu Gułag.

Reklama

Generał Władysław Anders w swej ostatniej woli prosił, by mógł być pochowany wśród swoich żołnierzy pod Monte Cassino. Jego grób stanowi dziś centralny punkt cmentarza. Cmentarz żołnierzy 2 Korpusu pod Monte Cassino jest dziś jednym z najważniejszych miejsc pamięci narodowej. Polacy nie zapominają o poległych pod Cassino żołnierzach, znicze są zawsze palone, setki krzyży ozdobiono różańcami. Cmentarz polskich żołnierzy ozdabiają wykute w kamieniu sentencje „Przechodniu powiedz Polsce, żeśmy polegli wierni w jej służbie” oraz „Za naszą i waszą wolność my żołnierze polscy oddaliśmy Bogu ducha, ciało ziemi włoskiej, a serca Polsce”. Cmentarze żołnierzy innych narodowości poległych w bitwie znajdują się pod miastem Cassino.
Pod Monte Cassino walczyli także mieszkańcy Ziemi Gostynińskiej. Trzech z nich tam poległo. Ich biogramy opracował Stanisław Adamski.
Czesław Chmielecki urodził się 21 lutego 1921 roku w Melerowie, w gminie Szczawin Kościelny. Ojciec Czesława brał udział w wojnie bolszewickiej ze Związkiem Radzieckim. Po zakończeniu działań wojennych ożenił się. Otrzymał propozycję osiedlenia się z rodziną na Kresach Wschodnich w ramach akcji osadnictwa wojskowego. Skorzystał z takiej możliwości. Rodzina Chmieleckich otrzymała włókę urodzajnej ziemi i kredyt na zagospodarowanie. Zimą 1940 roku rozpoczęła się wywózka polskich osadników wojskowych wraz z rodzinami w głąb Związku Radzieckiego. Za Ural wraz z rodzicami został wywieziony syn Czesław, jego brat Henryk i siostra o nieustalonym imieniu. Po wyjściu z gułagu ojciec z synem Czesławem wstąpili do tworzonej armii Andersa. Pozostali członkowie rodziny także opuścili Związek Radziecki. Czesław przydzielony został do jednostki saperskiej. Na terenie Palestyny służył w 10 Batalionie Saperów. Wiosną 1944 roku brał udział w walkach o zdobycie wzgórza Monte Cassino. 12 maja 1944 roku podczas szturmu na wzgórze klasztorne został ranny. Sanitariusz Stanisław Kozłowski wyniósł rannego poza pole ostrzału. Wtedy dosięgnął go kolejny nieprzyjacielski pocisk, który okazał się śmiertelny. Spoczywa na polskim cmentarzu na Monte Cassino w sektorze 1E kwatera 16.
Franciszek Sochacki urodził się 15 czerwca 1901 roku w Modrzewiu, gmina Szczawin Kościelny. Posiadał stopień sierżanta zawodowego, który zdobył w czasie służby w wojsku polskim w okresie międzywojennym. Brał udział w wojnie bolszewickiej. Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku jako żołnierz zawodowy. Podczas wojny obronnej w 1939 roku dostał się do niewoli radzieckiej. Internowany przebywał w gułagu do 1941 roku. Po podpisaniu między Polską a ZSRR układu Sikorski – Majski 30 lipca 1941 roku wstąpił do armii Andersa. Na terenie Palestyny, w stopniu sierżanta służył w 6 Batalionie 3 Dywizji Strzelców Karpackich na stanowisku dowódcy kompanii. Wiosną 1944 roku ze swoim batalionem walczył o przełamanie niemieckiego umocnienia obronnego, tzw. Linii Gustawa w rejonie klasztoru Monte Cassino. Zginął 17 maja 1944 roku, w przeddzień zdobycia klasztoru.
Jan Stradza urodził się 19 sierpnia 1914 roku w Czyżewie, w gminie Sanniki. We wrześniu 1939 roku został zmobilizowany. Brał udział w działaniach wojennych. Dostał się do niewoli radzieckiej. W gułagu przebywał do wiosny 1941 roku. Jedyną drogą do wolności dla polskich żołnierzy było wstąpienie do tworzonej wówczas polskiej armii generała Andersa. Dostał przydział do batalionu piechoty. W 1942 roku polska armia wyszła ze Związku Radzieckiego. Na terenie Palestyny kapral Stradza służył w 14 Batalionie Strzelców. W 1944 roku jego batalion w składzie 5 Wileńskiej Brygady Piechoty został skierowany do Włoch. W bitwie pod Monte Cassino 8 maja 1944 roku został śmiertelnie ranny. Pochowany jest na Polskim Cmentarzu Wojennym na Monte Cassino w sektorze 1 E, kwatera 17. Cześć ich pamięci!

(eg)
fot. Wikipedia

Zobacz kolejny artykuł

Śpiew rodzi uśmiech

„Śpiew rodzi uśmiech” – pod takim hasłem już po raz dziewiąty odbył się w Specjalnym …

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.