Jubileusz szpitala psychiatrycznego

Wojewódzki Samodzielny Zespół Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej im. prof. Eugeniusza Wilczkowskiego w Gostyninie, znany jako szpital psychiatryczny, obchodził jubileusz 85-lecia działalności. W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele placówki, władz miasta, powiatu oraz województwa mazowieckiego.
Obchody jubileuszu 85-lecia istnienia szpitala rozpoczęły się mszą św. w parafii Miłosierdzia Bożego w Gostyninie. Potem jej uczestnicy przeszli do Miejskiego Centrum Kultury w Gostyninie, gdzie obejrzeli film o funkcjonowaniu szpitala od jego początków do współczesności. Dyrektor Katarzyna Osowicz-Szewczyk podziękowała m.in. obecnym i emerytowanym pracownikom szpitala za ich zaangażowanie i ofiarną pracę, a samorządowi województwa mazowieckiego za wspieranie finansowe placówki.
Szpital wraz z dyrektor Katarzyną Osowicz-Szewczyk otrzymał medal „Zasłużony dla Powiatu Płockiego”. Odznaczenia wręczyli reprezentujący samorząd powiatu płockiego wicestarosta Iwona Sierocka wraz z sekretarzem powiatu Michałem Twardym. Uhonorowani za zaangażowanie w funkcjonowanie szpitala zostali również jego pracownicy: 8 pracowników zostało odznaczonych odznaką honorową „Za zasługi dla ochrony zdrowia” nadaną przez Ministra Zdrowia, 6 pracowników otrzymało z rąk marszałka województwa mazowieckiego Adama Struzika medal „Pro Masovia”, a 23 pracowników otrzymało szczególne dyplomy uznania.
Oficjalną część jubileuszu zwieńczył koncert muzyczny. Na scenie pojawiły się gwiazdy światowych scen operowych: Alicja Węgorzewska w towarzystwie dwóch tenorów – Miłosza Gałaja i Mirosława Niewiadomskiego, przy akompaniamencie skrzypiec.
W jubileuszu uczestniczyło wielu gości m.in. wiceminister kultury i dziedzictwa narodowego Magdalena Gawin, marszałek województwa mazowieckiego Adam Struzik, dyrektorzy i przedstawiciele zaprzyjaźnionych szpitali. Obecny był także Andrzej Wilczkowski – syn pierwszego dyrektora szpitala wraz z rodziną, Izabella Galicka – córka doktora Karola Mikulskiego, zastępcy dyrektora szpitala w latach 1934-1940 oraz dr Barbara Konarska- Pabiniak, autorka monografii o szpitalu, wydanej z okazji jubileuszu. Jest to opowieść o faktach historycznych z życia placówki i o ludziach, którzy poprzez zaangażowanie w pracę na rzecz ochrony zdrowia i życia, przez lata ofiarnie przyczyniali się do rozwoju opieki szpitalnej.
Kamień węgielny pod budowę szpitala psychiatrycznego w Gostyninie został położony 12 października 1929 r., a jego budowa finansowana była ze składek Skarbu Państwa i składek Powiatowych Związków Komunalnych II Rzeczpospolitej. 29 maja 1930 r., podczas objazdu województwa warszawskiego budowany szpital odwiedził prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Ignacy Mościcki, który własnoręcznym podpisem zapoczątkował księgę pamiątkową Zakładu. Otwarcie placówki miało miejsce 12 lipca 1933 r. (pierwotnie był to Wojewódzki Szpital dla Psychicznie i Nerwowo Chorych). Obiekt poświęcił ks. Apolinary Gruszczyński, proboszcz gostyniński (zamęczony potem przez Niemców w Inowrocławiu w 1941 r.). Pierwsi pacjenci trafili do szpitala w listopadzie 1933 r. Tym samym rozpoczął on leczenie osób z zaburzeniami psychicznymi i osób uzależnionych.

Szpital ma ciekawą historię. Jego pracownicy wielokrotnie wykazywali się heroicznymi postawami. W czasie II wojny światowej na terenie szpitala działała tajna komórka Armii Krajowej, zajmująca się gromadzeniem broni i kolportowaniem podziemnych wydawnictw. W 1942 r. z tego powodu aresztowano 27 pracowników szpitala, 3 z nich stracono, a 2 innych zmarło w więzieniach niemieckich.
Słynna jest historia psychiatry Karola Mikulskiego. Gdy podczas wojny Gostynin został włączony do Rzeszy, rozpoczęła się akcja „umacniania niemczyzny”, w ramach której okupanci niemieccy przystąpili do masowych mordów lokalnej inteligencji i „opróżniania” szpitali psychiatrycznych. Pierwsze wywózki chorych psychicznie tzw. pacjentów gminnych (za których płaciły gminy) rozpoczęły się w styczniu 1940 r. pod pretekstem transportu do innych zakładów leczniczych. W rzeczywistości chorych uśmiercano gazem spalinowym lub rozstrzeliwano w pobliskich lasach. 17 marca 1940 r. do Gostynina przyjechała komisja niemiecka, która zażądała od doktora Mikulskiego sporządzenia listy chorych „nierokujących wyzdrowienia”. Lista miała być przygotowana w ciągu 24 godzin, pod sankcją aresztowania. Mikulski, który biegle władał językiem niemieckim, wszedł z przedstawicielami komisji w ostry spór. Powoływał się na etykę lekarską i stan wiedzy medycznej, który uniemożliwia stawianie trafnych diagnoz, a tym bardziej prognoz dotyczących psychicznych schorzeń. Mikulski żądanej listy nie sporządził – 18 marca 1940 r. nad ranem popełnił samobójstwo. Jego śmierć poruszyła lokalną społeczność, a pogrzeb zgromadził tłumy ludzi.
Z inicjatywy jego córki Izabelli Galickiej i składek społecznych w 2010 r. ufundowano bohaterskiemu doktorowi w szpitalu tablicę pamiątkową. W 2012 r. powstał film dokumentalny „Śmierć psychiatry. Eugenika i totalitaryzm” (w reżyserii Amelii Łukasiak i Sławomira Małoickiego, na podstawie scenariusza Magdaleny Gawin), opowiadający o jego życiu i tragicznej śmierci. W 2017 r. imię Karola Mikulskiego nadano jednej z ulic w Gostyninie.
W 1946 r. na terenie szpitala powstał Dom Rozdzielczy dla polskich sierot, repatriowanych ze Związku Radzieckiego. Dzieci potem kierowane były m.in. do szpitali czy domów dziecka.
Obecnie Wojewódzki Samodzielny Zespół Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej im. prof. Eugeniusza Wilczkowskiego w Gostyninie udziela świadczeń zdrowotnych stacjonarnie w zakresie opieki psychiatrycznej, leczenia uzależnień oraz rehabilitacji neurologicznej. Pomaga pacjentom z regionu i całego kraju – rocznie ma miejsce około 3 tysięcy hospitalizacji. Placówka dysponuje 361 miejscami dla pacjentów na 9 oddziałach, w tym na 3 oddziałach ogólnopsychiatrycznych, oddziale psychogeriatrii, oddziale rehabilitacji psychiatrycznej, w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym, 2 oddziałach leczenia uzależnień oraz w oddziale rehabilitacji neurologicznej. Szpital znajduje się na terenie kompleksu leśno-parkowego, co sprzyja procesowi rekonwalescencji chorych.

(eg)
fot. Starostwo Powiatowe w Gostyninie

Zobacz kolejny artykuł

Dla małych gostynian dodatkowe becikowe

Pierwsza grupa gostynińskich młodych mam otrzymała decyzje o przyznaniu tzw. gostynińskiego becikowego. Jest to niezależne …