637 lat temu Gostynin otrzymał prawa miejskie

8 marca Roku Pańskiego 1382 książę piastowski Siemowit IV nadał Gostyninowi prawa miejskie. Jednak sam gród powstał o wiele wcześniej – w tym roku mija 740 lat od pojawienia się nazwy Gostynin w źródłach pisanych. Wiele wskazuje na to, że powstał siedem wieków temu na ziemiach należących do niejakiego Gostyna.

Zanim powstało miasto, był gród. Gród gostyniński, jak wykazują historycy, został zbudowany około 1240 r. przez Konrada I Mazowieckiego. Jest to miejsce znane dziś jako Łysa Góra, znajdujące się pomiędzy jeziorami Kocioł i Czarne, po lewej stronie rzeki Skrwy. Osada przygrodowa znajdowała się wówczas na terenie starego cmentarza rzymskokatolickiego, gdzie wzniesiono kościół pw. św. Jakuba Apostoła – pierwszą siedzibę gostynińskiej parafii. Gród był jedną z wielu inwestycji Konrada (zmarłego w roku 1247) i miał spełniać ważną rolę strategiczną w tej części jego księstwa.

Pierwsza wzmianka o Gostyninie pochodzi z 1279 roku i dotyczy wydania przez księcia płockiego Bolesława II przywilejów dla biskupstwa płockiego. Książę przebywał zapewne w Gostyninie czasowo, dokonując objazdu swego księstwa (co było wówczas powszechnym zwyczajem władców) i załatwiając ważne sprawy państwowe. Autor ostatniej kroniki w Latopisie (Kodeksie) Hipackim stwierdza jednak, że Gostynin miał być ulubionym grodem Bolesława II. Gród w Gostyninie stał się nawet przedmiotem sporu pomiędzy Bolesławem II Mazowieckim a jego bratem Konradem II. Został zdobyty przez drugiego z nich w 1286 r. przy pomocy wojsk ruskich, po czym spalony. Po tym zdarzeniu na jakiś czas gród podupadł.

Inaczej wypadki potoczyły się w 1300 roku, kiedy to gród w Gostyninie obronił się przed oblężeniem Wacława II Czeskiego, który dewastował ziemie polskie. Miejsce to było także oblegane przez Władysława Łokietka około 1326 r., kiedy to Łokietek zaatakował Mazowsze Płockie w celu zmuszenia rządzącego tą ziemią Wacława do uległości lennej. Dalsze dzieje mówią o tym, że Jan Luksemburski, król Czech i król Polski przejął Gostynin i nadał jako lenno księciu płockiemu Wacławowi, podobnie jak Płock i Wyszogród. Począwszy od roku 1319 znana jest hierarchia grodowa Gostynina, która z czasem przekształcona została w hierarchię ziemską.

(eg)
fot. Zdjęcia ze strony: www.zamek-gostynin.eu

Zobacz kolejny artykuł

List do uczniów

W ubiegłym tygodniu, gdy ten numer „TP” oddawano do druku, w szkołach gostynińskich wciąż trwał …