Przepisy kulinarne

Czerwiec, 2019

  • 25 czerwca

    O tych, co zjadły Attykę

    Kozy to jedne z pierwszych udomowionych zwierząt. Bardzo wytrzymałe, nie mające szczególnych wymagań pokarmowych, od dawien dawna były hodowane na obszarze dzisiejszej Grecji. Kozy zdołały przedostać się nie tylko na każdą grecką wyspę, ale również do greckiej mitologii. Otóż Zeus, aby uniknąć pożarcia przez własnego ojca, wychowywany był na Krecie przez boginię sprawiedliwości Adrasteię i kozę Amalteię. To jej młody …

  • 18 czerwca

    Żeby było lepiej

    Lubimy rozprawiać o jedzeniu, zarówno podczas towarzyskich spotkań, jak i naukowych debat. Podczas tych pierwszych koncentrujemy się głównie na tym, co ostatnio nam smakowało, bądź odwrotnie, co wywołało odrazę. Podobnie jak zwykli konsumenci, o jedzeniu lubią wypowiedzieć się naukowcy i to z różnych dyscyplin, począwszy od żywieniowców (w ich przypadku to naturalne), aż po psychologów, co już nieco zaskakuje. W …

  • 4 czerwca

    W ogniu zrodzone

    Niszcząca siła ognia na tyle przeraża, że trudno o refleksję, że bez niego życie wielu organizmów byłoby niemożliwe i nie należy mieć tu na myśli człowieka, który w jego cieple grzeje się, bądź chroni. Przykładowo nie zdajemy sobie sprawy, iż gałązki o sztywnych, srebrnych listkach zdobiące wiele wiązanek kwiatów, należą do eukaliptusa. Rośliny, która bez ognia zatraciłaby swoje biologiczne trwanie. …

Maj, 2019

  • 28 maja

    Dzień amerykańskiej mamy

    Za sprawą nauczycielki Anny Jarvis 8 maja 1914 roku Kongres Stanów Zjednoczonych przyjął ustawę wyznaczającą drugą niedzielę maja Dniem Matki. Następnego dnia prezydent Woodrow Wilson zatwierdził ją, polecając zarazem, aby tego dnia na wszystkich rządowych budynkach wywieszono flagę. Tak to Dzień Matki stał się świętem powszechnym. Jednak walcząca o jego ustanowienie i rozpowszechnienie Anna Jarvis szybko się rozczarowała, gdyż święto, …

  • 21 maja

    Uroczysty maj

    W 1215 roku Sobór Laterański IV ustalił, że dzieciom powinno udzielać się Pierwszej Komunii Świętej, w chwili kiedy osiągną zdolność dojrzałego rozumowania (wcześniej ten sakrament udzielano zaraz po chrzcie), nie określając precyzyjnie tego wieku. W efekcie wiek przyjmujących ten sakrament wahał się od 7 do 14 lat, a niekiedy nawet do 19 lat. Dopiero w 1910 roku papież Pius X …

  • 14 maja

    Znajdźmy czas na języki

    W fachowej literaturze technologów gastronomicznych, podroby takie jak płuca, serce, nerki, języki itd., określane są mianem ubocznego surowca rzeźnego. Przez wieki w Europie te elementy zwierząt nie były uznawane za rarytasy. Stąd zwykle trafiały na stoły uboższej części społeczeństwa bądź były wykorzystywane do przygotowywania wędlin podrobowych typu: pasztetowe, wątrobianki, salcesony lub kiszki. Obecnie, gdy mięso przestało być towarem deficytowym, zatraciło …

  • 7 maja

    Sen o wolności

    23 kwietnia Katalonia świętuje dzień swojego patrona œwiêtego Jerzego. To dzień miłości i patriotyzmu. Tradycyjnie w tym dniu kobiety obdarowywane są kwiatami, zaś mężczyźni książkami. Katalonia to autonomiczny region w Hiszpanii, który co jakiœ czas marzy o wyrwaniu się spod hiszpańskiej kurateli (ostatnio miało to miejsce w 2017 roku). W latach 30. XX wieku pewien kataloński dziennikarz napisał, że Katalonia …

Kwiecień, 2019

  • 16 kwietnia

    Kic, kic króliczku

    Święta Wielkanocne oficjalnie rozpoczynają wiosnę. Świąteczne dekoracje przepełnione żonkilami, jajkami, króliczkami, ewentualnie zajączkami (oba te gatunki należą do rodziny zającowatych), kipią witalnością i radością. W symbolice ludowej królik stanowił swoistą gwarancję urodzaju w polu i ogrodzie, pewnie też stąd wkomponował się w chrześcijańską symbolikę świąt. Dzikie króliki pochodzą z Półwyspu Iberyjskiego. Kiedy około 3 tysięcy lat temu na półwysep przybyli …

  • 9 kwietnia

    Znowu zdrowe

    Na początku lat siedemdziesiątych Amerykańskie Stowarzyszenie Kardiologiczne ogłosiło, że jajko stanowi potencjalne zagrożenie dla zdrowego serca, ponieważ zawiera 278 miligramów cholesterolu, podczas gdy specjaliści od żywienia właśnie ustalili dzienną dawkę cholesterolu na poziomie 300 miligramów. Po latach okazało się, że założenie, iż cholesterol spożywany z jedzeniem ma bezpośredni wpływ na poziom jego we krwi, jest błędne. Bowiem kolejne badania dowiodły, …

  • 2 kwietnia

    Nietutejszy post

    Chrześcijański świat właśnie przeżywa Wielki Post, czas refleksji, umiaru i niekiedy większych wyrzeczeń pokarmowych. Nie tylko chrześcijanie w swój religijny kalendarz wpletli post. Dla muzułmanów post jest jednym z pięciu filarów islamu, obok wyznania wiary, modlitwy, jałmużny i pielgrzymki do Mekki. Ramadan to 9. miesiąc według muzułmańskiego kalendarza księżycowego, to czas upamiętnienia objawienia Mohammadowi Świętej Księgi – Koranu. Dlatego w …

Marzec, 2019

  • 26 marca

    Zmodyfikowane

    Przemieszczając się między półkami sklepowymi, co i rusz widzimy na etykietach towarów żywnościowych umieszczony w widocznym miejscu napis „wolne od GMO”. Cieszy nas to, gdyż dobrze jest kupować zdrową, naturalną żywność, w której geny nikt nie ingerował. Od zarania ludzkości „niewiadome” budziło grozę, stąd zupełnie naturalny jest strach przed organizmami genetycznie modyfikowanymi. Same geny są trudne do wyobrażenia i trochę …

  • 19 marca

    Czas na pla­cek

    W średniowieczu życie ludzi przesycone było religią. To epoka wierzeń i wielkich zbiorowych porywów, wynikających z irracjonalnych pobudek, pielgrzymek, wypraw krzyżowych o niejasnych celach społeczno-mistycznych, bądź przesądów i dewocyjnej bigoterii (przesadna, manifestacyjna nadgorliwość w wypełnianiu zewnętrznych praktyk religijnych połączona z brakiem wewnętrznej religijności). Wiara ludu była jednocześnie silna, naiwna, gwałtowna i agresywna. Kontroli jej podejmowały się licznie powstające wówczas klasztory, …

  • 12 marca

    Święto byka

    Śledząc różne pokarmowe święta, takie jak święto chleba, ziemniaka bądź pierogów, natrafiłam na prowansalskie święto flaków organizowane co cztery lata we wsi Barjols. Według współczesnej wersji święto to upamiętnia pojawienie się opatrznościowego wołu w dzień świętego Marcela (patrona wsi), w czasach głodu (XIII w). Znacznie więcej informacji na temat tego zwyczaju otrzymali czytelnicy marcowego Echa z 1939 roku. Według autora …

  • 5 marca

    Czekając na wiosnę

    Zbliża się wiosna i jak to zwykle bywa, gdy czekamy na nią tak bardzo długo, nie satysfakcjonują nas zmiany zachodzące w naturalnym tempie w przyrodzie. Potrzebujemy czegoś spektakularnego i tym czymś mogą być kiełkujące na słonecznym parapecie nasiona. Bowiem faza kiełkowania w życiu rośliny jest najbardziej intensywnym okresem, w którym substancje zapasowe rozkładają się na łatwo przyswajalne związki proste. Uaktywniane …

Luty, 2019

  • 26 lutego

    Tłusty czas

    Na rozległym Oceanie Spokojnym leży maleńka wyspa Nauru, która jest trzecim, najmniejszym, niezależnym państwem świata (po Monako i Watykanie). Wyspa została odkryta 8 listopada 1798 roku przez Johna Feara, który na statku wielorybniczym „Hunter” przemieszczał się z Nowej Zelandii do Chin. Na wyspie tej zastał lud, który wiódł skromne i naznaczone ciężką pracą życie, z trudem utrzymujący się z rybołówstwa …

  • 19 lutego

    Herbatyzm

    „Herbatyzm” to w opinii, którą zawarł w swojej „Księdze herbaty” Kakuzo Okakura, swoisty kult piękna pozwalający odnaleźć się nam w codziennej, szarej egzystencji. Buduje w nas poczucie czystości, harmonii i wzajemnej życzliwości. Kakuzo Okakura (1862-1913), był naukowcem, który całe swoje życie poświęcił pielęgnowaniu japońskich tradycji. Miłość tę zaszczepił w nim amerykański profesor Ernest Fenellosa, który przybył do Tokio wykładać filozofię …

  • 12 lutego

    Zielone owoce miłości

    W połowie lutego przypadają walentynki, zatem nadarza się okazja, aby ukochanej osobie przypomnieć o żywionym do niej uczuciu. Od wieków do tego celu służą prezenty, niekiedy w formie romantycznego, zmysłowego posiłku. Niestety, bywa, że trudno wkomponować się w oczekiwania drugiej osoby, gdyż mężczyźni oczekują potraw pożywnych i sycących, a kobiety lekkich i zdrowych. W tej sytuacji pozostaje nam pożywna kuchnia …

  • 5 lutego

    Gromniczna

    Próżno wyglądać podczas śnieżycy, burzy, bądź innego pogodowego kataklizmu zapalonej w oknie gromnicy. A przecież dawniej jej wątły płomień wskazywał podróżnym drogę do bezpiecznego, chrześcijańskiego domu. Dzisiaj światła gromnic z rzadka rozbłyskują. Zdarza się to podczas chrztów, pierwszych komunii świętych oraz pożegnania z doczesnym światem. W tradycji Kościoła zapalona świeca to symbol Chrystusa, choć w Polsce bardziej łączy się ona …

Styczeń, 2019

  • 29 stycznia

    Zimna kraina

    Mróz, śnieg, przytłaczająco długie noce, takie warunki sprzyjają tylko niedźwiedziom polarnym. Te białe misie należą do jednych z największych lądowych drapieżników. Dorosły samiec potrafi ważyć nawet 700 kilogramów, a samica odpowiednio drobniejsza, zazwyczaj jest dwa razy lżejsza. Zadziwiająco malutkie są małe niedźwiedziątka tuż po urodzeniu, gdyż osiągają wagę nieco powyżej pół kilograma. Nieprzemakalne gęste futro oraz gruba podskórna warstwa tłuszczu …

  • 22 stycznia

    Babciu, dlaczego masz takie duże zęby…

    Mijają wieki, żyjemy coraz dłużej, wygodniej i inaczej wychowujemy młode pokolenia. Nie dotyczy to tylko ostatnich lat, o czym możemy się przekonać śledząc losy Czerwonego Kapturka. W bajce spisanej w połowie XVII wieku przez Charles’a Perraulta naiwna, nieostrożna dziewczynka, która rozmawiała z nieznajomym wilkiem, nie zasługiwała na szczęśliwe zakończenie. W tej wersji bajki wilk pożera zarówno ją, jak i babcię. …