Najnowsze informacje
anal pump

780. rocznica lokacji Płocka

– Pierwsza lokacja miasta nastąpiła w roku 1237. W dokumencie lokacyjnym jest wiele tajemnic, których nie udało się dotąd odkryć. Praktycznie dwa razy mówi się o obszarze objętym lokacją: pomiędzy kościołem bł. Dominika na Górkach niemieckich i kościołem Wojsławowej, który nie wiemy, gdzie się znajdował – wyjaśniał historyk i archeolog dr Tomasz Kordala, zastępca dyrektora Muzeum Mazowieckiego. O średniowiecznym Płocku opowiadał w Muzeum Diecezjalnym.
Trudno jest określić, kiedy powstał Płock. W świetle najnowszych badań wykopaliskowych to przełom X/XI wieku, około 1000 roku. Kolebką grodu było Wzgórze Tumskie. Dziś jest ono płaskie, w czasach pierwszych Piastów miało dwie kulminacje. Na jednej znajdowała się siedziba władcy, na drugiej pobudowano kościół. Miasto nieprzypadkowo założone nad Wisłą miało strzec ruchu na ważnym szlaku handlowym, stanowiło bazę wypadową do dalszej chrystianizacji północnego Mazowsza i było elementem administracji prowincji mazowieckiej. Pierwszy raz Płock wymieniony jest w tzw. falsyfikacie mogileńskim jako jeden z grodów, który płaci dziesięcinę klasztorom w Trzemesznie.
W grodzie panowało prawo książęce. Wszystkie stany zobowiązano do oddawania księciu różnych posług i danin: w zbożu, w rybach, w skórach, posług transportowych, rozbijania namiotów książęcej świty. Począwszy od XII wieku taki system prawa zaczął być niewystarczający. Na polskie ziemie docierali nowi przybysze: rycerze, duchowni, kupcy, Żydzi, Niemcy. Przynosili ze sobą inny język, inne sposoby budowania domów, produkowania ceramiki, inny pieniądz. Lokacja trafiła do Polski przez Niemcy.
W XIII wieku większość miast polskich lokowanych jest wg wzorca magdeburskiego, w jego odmianach lokalnych – prawa średzkiego (od Środy Śląskiej) w Polsce południowej i środkowej i chełmińskiego (od Chełmna), m.in. na Mazowszu. Miasta takie jak Koszalin, Gdańsk, Elbląg lokowano na prawie lubeckim. – Czemu służyła lokacja? Nowych przybyszów trzeba było jakoś określić, osadzić na określonym terenie, wskazać granice i ustanowić dla nich nowe prawo. Nazywali się najprawdopodobniej Nowakami i stąd taka duża popularność nazwiska Nowak – mówił Tomasz Kordala. – Pierwsza lokacja z 1237 roku była lokacją krótkotrwałą. Jej żywot nie przekroczył ram XIV wieku. Około 1300 nastąpiła druga lokacja, już na innym prawie. Ta druga przetrwała aż do rozbiorów.

Zobacz kolejny artykuł

Wpłynęła jedna oferta

W przetargu na budowę skweru rekreacyjno-wypoczynkowego na Winiarach ogłoszonym przez Urząd Miasta wpłynęła tylko jedna …