Najnowsze informacje

Przepisy kulinarne

Czerwiec, 2018

  • 19 czerwca

    W ogrodzie warzywnym

    Ogród warzywny swoje lata świetności przeżywał w XVII wieku. Wówczas, dobrze urządzony, bywał miejscem, gdzie zapraszano gości, którzy pośród plonujących warzyw rozkoszowali się biesiadą. Sam Ludwik XIV (najdłużej panujący król Francji) uwielbiał odpoczywać w altanie, którą otaczały pięknie wypielęgnowane grządki warzywne. Nie tylko widok warzyw cieszył króla, ale też ich smak, gdyż był ich wielkim amatorem. Szczególnie uwielbiał kalafiory, które …

  • 12 czerwca

    Sezon na truskawki

    Dojrzewające truskawki rokrocznie zapowiadają bogactwo nowego warzywno-owocowego sezonu. Ich lśniące, czerwone owoce nie wydają się być dziełem natury, ale jakiegoś genialnego ogrodnika. I faktycznie, truskawki swoje powstanie zawdzięczają człowiekowi. Otóż król Francji Ludwik XIV tak bardzo był zakochany w poziomkach, że poziomkowy prezent był dla niego zawsze prezentem trafionym. Dlatego jego wysłannik do Ameryki Południowej, Amedee Francois Frezier, gdy tylko …

  • 5 czerwca

    Dzień Leśnika

    Dzień Babci, Dzień Kobiet, Dzień Matki, Dzień Nauczyciela (nauczyciel to z reguły też kobieta) – trudno nie odnieść wrażenia, że specjalnymi dniami honorujemy głównie kobiety. Owszem, czasami przy okazji ich święta wspomina się o Dniu Dziadka, Chłopaka lub Mężczyzny, ale każdy wie, że to już nie ten sam rozmach, co w przypadku ich żeńskich odpowiedników. Prawidłowości tej wymyka się jedynie …

Maj, 2018

  • 29 maja

    Mirza

    Egzotyka ciekawi i intryguje. Dotyczy to zarówno obiektów kultury materialnej, jak i ludzi. Polscy Tatarzy mieli wszelkie cechy pięknej społeczności, którą można bez lęku podziwiać. Pochodzili z dalekiej, dzikiej Azji, mieli inną religię, ale mimo to wydawali się swojscy i polscy, gdyż mieszkali z nami bardzo długo. Ich historia i kultura mogły skłaniać do artystycznych natchnień. Świadczą o tym choćby …

  • 22 maja

    Dwa oblicza słodyczy

    Przez wieki pożądana słodycz cukru – długo poza zasięgiem finansowym zwykłych zjadaczy chleba – w momencie gdy stała się powszechnie dostępna, zaraz została oznakowana etykietą niezdrowej żywności. Wiele wskazuje na to, że cukier zawdzięczamy Hindusom. Słodka trawa pochodzi prawdopodobnie z doliny Gangesu. Z niej to uzyskiwano syrop, który następnie długo gotowany gęstniał, a w trakcie transportu potrafił ulec skrystalizowaniu. Szybko …

  • 15 maja

    Warzywna arystokracja

    Białe lub zielone pędy szparaga lekarskiego, powiązane w pęczki, dekorują stoiska warzywne, wieszcząc otwarcie sezonu na młodą, tegoroczną zieleninę. Szparagi są naturalnie ekologiczne, bo zasadniczo wszelkie opryski, których wymaga uprawa tej rośliny, odbywają się po zakończeniu zbiorów. Szparagi spożywane były już w starożytności, wówczas też zaczęto je uprawiać. Kryzysowe lata warzywa te odnotowały w średniowieczu. W epoce entuzjastycznie nastawionej do …

  • 8 maja

    Czas na szczaw

    Dziko rosnące rośliny zawsze stanowiły ważny składnik diety ludności wiejskiej. Zbierano je w celu urozmaicenia codziennego pożywienia, ale przede wszystkim jako uzupełnienie niedoborów pokarmowych na tzw. przednówku. Zielone części roślin wykorzystywano najczęściej wiosną, bo wówczas młodych liści i pędów był dostatek. Zazwyczaj podawano je w formie zupy lub gęstej breji, w skład której oprócz dzikich roślin wchodziły: kasze, ziemniaki, jajka …

Kwiecień, 2018

  • 24 kwietnia

    Czyńcie sobie poddaną

    W Starym Testamencie Bóg przekazał człowiekowi władzę nad wszelkim ziemskim stworzeniem. W dziejach ludzkości w różny sposób człowiek realizował ów dar. Wydaje się, że najbardziej zdecydowanym krokiem w kierunku pełni panowania nad ziemskim życiem była tzw. rewolucja neolityczna, czyli moment zdobycia przez ludzi wiedzy, jak uprawiać rośliny i hodować zwierzęta. Długotrwały proces udomowienia zwierząt (w przybliżeniu od 200 do 400 …

  • 17 kwietnia

    Przepiórki, przepióreczki

    W czasie okołoświątecznym oferta sklepów staje się bogatsza i ciekawsza. W tym czasie na stoiskach pojawiają się śliczne, dropiate jajeczka przepiórek. Nauczyliśmy się je jeść, stąd ich oferta jest coraz bogatsza, a cena stała się bardziej przystępna. Przepiórki je znoszące są najmniejszymi przedstawicielami rzędu kuraków. W ich upierzeniu dominują brązy o różnych odcieniach. U przepiórek większym osobnikiem jest samica. Ptaki …

  • 10 kwietnia

    W oczekiwaniu na zielone listki

    Soczysta zieleń młodych liści co roku odmładza otaczającą nas rzeczywistość. W tych delikatnych częściach roślin zachodzi najpotężniejszy proces biochemiczny ożywionego świata. To w nich w zaledwie kilka sekund wychwycone z powietrza fotony światła przekształcane są w związki organiczne. Tym procesem jest fotosynteza. Wiedza o niej znacząco wzrosła dopiero w drugiej połowie XX wieku, co nie oznacza, że wcześniej nie interesowano …

  • 3 kwietnia

    Żarty, żarciki

    Zwyczaj żartowania w dniu 1 kwietnia znany był na ziemiach polskich już w XVI wieku. Zygmunt Gloger (1845–1906, polski historyk, etnograf, folklorysta) pisał, że zapoczątkowali go Żydzi, którzy nie wierząc w Zmartwychwstanie Pańskie, wszystkich uczyli kłamać. Przez wiele stuleci bardzo sumiennie przykładano się do obchodzenia prima aprilis. Wysyłano listy ze zmyślonymi informacjami, nakłaniano łatwowiernych, aby udali się do miasta kupić …

Marzec, 2018

  • 27 marca

    Symbol Wielkanocy

    Świąteczny stół bogaty w zimne mięsa, kiełbasy, kolorowe jajka i przeróżne ciasta od początków chrześcijaństwa zdobi wielkanocny baranek. Niekiedy samodzielnie wyrzeźbiony z masła, czasami upieczony z ciasta albo pośpiesznie kupiony w sklepie. Jego symbol ma swoje początki w Starym Testamencie, w którym prorok Izajasz przepowiada pojawienie się Baranka, który zgładzi grzechy świata. Jan Chrzciciel nazywając Chrystusa Barankiem Bożym, odwołuje się …

  • 20 marca

    Takie jaja

    Powiewy ciepłego powietrza zwiastują zbliżanie się wiosny. Pojawiają się pierwsze kwiaty, a w powietrzu unosi się nerwowy ptasi świergot. Wszak trudno zachować spokój, kiedy trzeba rozglądnąć się za partnerką, znaleźć przytulne gniazdo, doprowadzić do pomyślnego lęgu piskląt, wykarmić je, a później pozwolić im odfrunąć (lub oddalić się, jeśli to nieloty, jak np. struś). Obowiązkiem samicy jest zawsze zniesienie jajka. Przy …

  • 13 marca

    Słabości mistrza

    „Kobiety przymiotami ciała słyną – wie o tym każdy z książek lub skądinąd” (Georges Brassens). Z pewnością o przymiotach kobiecego ciała wiedział skądinąd bardzo dużo najwybitniejszy pianista XX wieku, Artur Rubinstein (1887–1982). W swojej autobiografii wyznał, że już w wieku 15 lat uwiódł starszą o 20 lat gosposię pracującą w jego rodzinnym domu. W kolejnych latach jego życia nie było …

  • 6 marca

    Wileńskie Kaziuki

    Początek marca to czas taki trochę nijaki, kończy się zima, a wiosny jeszcze nie widać. Inaczej jest w Wilnie, gdzie około 4 marca rozpoczyna się organizowany od kilku stuleci barwny Jarmark Kaziukowy. Jarmark ten swoją nazwę wywodzi od imienia patrona Litwy – św. Kazimierza, którego kanonizacja miała miejsce w 1602 roku. Uroczyste złożenie relikwii w kaplicy katedralnej odbyło się dopiero …

Luty, 2018

  • 27 lutego

    Pro tempore

    Pierwsi chrześcijanie do Japonii dotarli w XVI wieku. Byli to Portugalczycy i Hiszpanie. Początkowo nie odnosili szczególnych sukcesów w nawracaniu niewiernych, ponieważ nie tylko nie znali ich języka, ale przede wszystkim nie rozumieli ich kultury. Przykładowo, ewangeliczna cnota ubóstwa, która jednała misjonarzom serca w Europie i w Indiach, nie robiła wrażenia na Japończykach. Dopiero zmiana taktyki zapoczątkowana przez jezuitów, którzy …

  • 20 lutego

    Czas na umiarkowanie

    Czasami z sentymentu do dawnych czasów, czasami na skutek głębokich rozważań nad współczesnym, przesiąkniętym konsumpcjonizmem światem, wracamy do zaniedbanych praktyk postnych. Rozpoczynający się Wielki Post sprzyja tego typu zachowaniom. Zgodnie z tradycją oczekiwanie na Święta Wielkanocne poprzedzają dość restrykcyjne kościelne przepisy co do spożywanych w tym czasie pokarmów. W ubiegłym wieku prym wśród dozwolonych potraw wiódł śledź, który był tani …

  • 13 lutego

    Piękna i Bestia

    W gmatwaninie 350 komnat ogromnego zamku w Wyszehradzie dostrzegł młody wdowiec (miał wówczas 24 lata), Ludwik Węgierski młodziutką, śliczną dziewczynę Elżbietę Bośniaczkę. Szybko zapragnął, aby stała się jego żoną, gdyż związek ten był nie tylko atrakcyjny politycznie (Bałkany zawsze sprawiały kłopoty, a ślub z córką Bana, czyli króla Bośni, mógł je złagodzić), ale też miły jego sercu. Po uzyskaniu zgody …

  • 6 lutego

    Koszernie

    Żydzi wierzą, że restrykcyjne zasady zapisane w Torze na temat jedzenia koszernego (czyli odpowiedniego) oraz trefnego (nieodpowiedniego) przekazał Mojżeszowi Bóg na Górze Synaj. Stosowanie koszernych zasad w kuchni było od pokoleń niezawodnym sposobem na ograniczanie bliskich relacji z osobami innego wyznania. Żydzi nie jadali w domach nieżydowskich, w wyniku tego ich kuchnia bardzo długo opierała się wpływom innych kultur kulinarnych. …

Styczeń, 2018

  • 30 stycznia

    Jedzenie przyszłości

    Pochodzące z Ameryki Środkowej bataty (słodkie ziemniaki) według wielu naukowców są kluczem do rozwiązania najważniejszych problemów współczesnego świata. Istnieją dowody, iż roślina ta mogłaby przyczynić się do zniknięcia problem głodu, doprowadzić do znacznej redukcji zużycia energii oraz wpłynąć na czystość środowiska na świecie. Bataty nie są rośliną wymagającą, poza ciepłem (mimo wszystko to roślina z tropików), nie wymaga ona ani …