Monodram „Życiorys” to pierwsza z cyklu imprez, zorganizowanych w ramach projektu Z barbarzyńcą w ogrodach..., realizowanego dla uczenia Roku Zbigniewa Herberta. 28 lipca 2008 roku minęła dziesiąta rocznica jego śmierci. Płocki projekt dofinansowuje Urząd Miasta, Samorząd Województwa Mazowieckiego oraz prywatni sponsorzy. Jego pomysłodawcami są: Książnica oraz Płockie Stowarzyszenie Przyjaciół Książki i Bibliotek. Celem projektu jest uhonorowanie i przypomnienie osoby i twórczości wielkiego polskiego poety, który odegrał wyjątkową rolę w kształtowaniu świadomości narodowej i kulturowej Polaków.
Wojciech Wysocki „mówi Herberta” już od kilku lat. Monodram „Życiorys”, złożony z różnych wierszy poety to jego autorski pomysł. Jak sam przyznaje, Herbert to jego ukochany polski poeta. Monodram został skonstruowany z różnych wierszy Herberta, tych poważnych i lżejszych – z „prawej” i „lewej” nogi Pana Cogito.
W klimat poezji Herberta wprowadza wystawa Emilii Gowin-Pacuły. To wielkoformatowe fotografie, wykonane techniką cyfrową, którego bohaterami są Wojciech Wysocki i fragmenty tekstów poety. Zdjęcia powstały na dachu biblioteki uniwersyteckiej. Ich różnorodność, alegoryczność, czasem humor, oddają bogactwo i niezwykłość twórczości Zbigniewa Herberta. Wystawa Emilii Gowin-Pacuły pomyślana jako ekspozycja plenerowa, gościła m.in. na głównej ulicy Sopotu i w Warszawie. Przyciągające uwagę fotografie miały zainteresować zwykłego przechodnia poezją w dobie, gdy słowo jest wypierane przez obraz.
Cykl „Z barbarzyńcą w ogrodach...” został ciekawie skomponowany. 14 października o godz. 18.00, w Książnicy odbędzie się spotkanie z księdzem profesorem Henrykiem Seweryniakiem, autorem publikacji Medytacje z Herbertem, która próbuje pokazać pierwiastki chrześcijańskie w jego poezji, poszukiwania autora, fascynacje krzyżem, spory z Kościołem, aż do wyciszenia w Brewiarzach. Spotkanie jest też zaproszeniem do uważnej lektury i medytacji nad wielką poezją Herberta.
17 października nastąpi otwarcie wystawy, przygotowanej ze zbiorów Archiwum Zbigniewa Herberta w Bibliotece Narodowej We mnie jest płomień, który myśli...W archiwum znajdują się m.in. wersje rękopiśmienne i maszynopisowe esejów (Barbarzyńca w ogrodzie, Labirynt nad morzem), autografy Raportu z oblężonego miasta, Potęgi smaku, Przesłania Pana Cogito, bruliony, listy, szkice różnych dzieł sztuki i zwiedzanych miejsc, przekłady innych poetów robione przez Herberta, notatki, wywiady. Wystawie będzie towarzyszyć spotkanie z żoną poety Katarzyną Herbertową oraz Henrykiem Citką, autorem książki Herbert Znaki na papierze, kustoszem archiwum Herberta w BN.
Barbarzyńca w ogrodzie i Fresk w kościele to filmy, które zobaczymy 29 października o 12.00 (seans dla młodzieży) i 18.00. Projekcje odbędą się z udziałem reżysera Piotra Załuskiego. Autor ma na swoim koncie kilkadziesiąt filmów dokumentalnych i reportaży oraz programy dziennikarskie.
Doktor Rafał Żebrowski – siostrzeniec Herberta, będzie gościł w Płocku 7 listopada. Wtedy odbędzie się też promocja jego książki Kamień, na którym mnie urodzono. Autor poświęcił ją dzieciństwu i wczesnej młodości poety do roku 1945 oraz genealogii i rodzinie, w której urodził się i dojrzewał Zbigniew Herbert.
Drugim spotkaniem z Herbertem w listopadzie będzie wykład doktora Zbigniewa Mańkowskiego Herberta lektura obrazów, przeznaczony dla młodzieży, w którym autor zwróci uwagę na te arcydzieła malarstwa, które były dla Herberta bardzo ważne. Czytanie malarstwa przez pryzmat poety, rozpocznie obraz Zmartwychwstanie Pierra Della Francesci, a zakończy Picasso (14.XI, godz. 12.00).
Ostatnim spotkaniem organizowanym w ramach projektu Z barbarzyńcą w ogrodach, jest recital Ewy Dałkowskiej, który usłyszymy 21 listopada, o godz. 17.00, w Pałacu Ślubów. Aktorce akompaniować będzie pianista jazzowy, kompozytor i aranżer Janusz Bogacki.
W scenerii obu wystaw: fotograficznej Emilii Gowin-Pacuły oraz We mnie jest płomień, który myśli... ze zbiorów Archiwum Zbigniewa Herberta, prowadzony będzie cykl prelekcji tematycznych, uzupełnionych prezentacją multimedialną i projekcjami filmowymi dla młodzieży szkolnej oraz grup zorganizowanych. Nauczyciele i opiekunowie grup mogą się na nie umawiać telefonicznie, przez Dział oświatowo-edukacyjny Książnicy, pod numerem telefonu: 024 268 00 33.
Lena Szatkowska

Zbigniew Herbert

Co robią nasi umarli

Jan przyszedł dzisiaj rano
śnił mi się ojciec
mówi

jechał w dębowej trumnie
ja blisko karawanu
idę a ojciec do mnie:
(...)
ty jesteś najstarszy – mówi -
z woreczka za obrazem
weź spinki z prawdziwą perłą
niech ci przyniosą szczęście
dostałem je od matki
kiedy zdałem maturę
potem już nic nie mówił
zasnął widocznie mocniej

tak to troszczą się o nas
nasi umarli
napominają przez sen
odnoszą zgubione pieniądze
starają się nam o posadę
szepczą numery losów
albo gdy tego nie mogą
stukają palcem w okno

a my im z wdzięczności wielkiej
wymyślamy nieśmiertelność
zaciszną jak norka myszy