Tygodnik Płocki - Lasów nie potrzebujemy...

Interaktywny Portal Mazowsza Północnego - Tygodnik Płocki

Przyroda: Lasów nie potrzebujemy...

16-04-2008

W tym roku wczesną wiosną na terenie Nadleśnictwa Płock posadzono... 2 ha lasu. Na terenie sąsiedniego Nadleśnictwa Gostynin więcej, bo 5 ha. Czy w przyszłym roku posadzony zostanie chociaż hektar nowego lasu? Problem polega na tym, że państwowe agencje nie mają już gruntów, które mogłyby przekazać lasom państwowym, a rolnicy nie mają zamiaru pozbywać się gruntów rolnych pod las. Nie zachęca ich ani wsparcie finansowe na zalesienie, ani comiesięczna premia zalesieniowa.

Na terenie powiatu płockiego obecnie znajduje się 30.329,91 ha lasów. Najwięcej stanowi własność skarbu państwa (prawie 22 tys. ha). Do osób fizycznych należy 7.320,46 ha lasów. Lesistość powiatu wynosi zaledwie około 16,9 % (przy średniej wojewódzkiej około 22% i średniej krajowej 28,2%), co zalicza powiat płocki do najmniej zalesionych terenów w województwie i w Polsce. Najbardziej zalesione są gminy Nowy Duninów i Łąck, a najmniej: Radzanowo, Bielsk, Bulkowo i Drobin. Wynika to z naturalnej przewagi obszarów leśnych w obrębie pradoliny Wisły. Ze względu na niską lesistość powiatu płockiego, od początku powstania powiatu wdrażany jest program zwiększania lesistości. W „Programie ochrony środowiska wraz z planem gospodarki odpadami w powiecie płockim do 2010 r.” planowano, że każdego roku uda zalesić się powierzchnię 150 ha gruntów rolnych. Ale nic z tych planów nie wyjdzie.
Marek Pietrzak, dyrektor wydziału rolnictwa i środowiska w Starostwie Powiatowym w Płocku mówi, że powiat nadzoruje lasy, ale nie ma większego wpływu na to, żeby skłonić rolników do zalesiania swoich gruntów: – Z mocy ustawy jesteśmy zobowiązani do sporządzenia uproszczonych planów urządzenia lasu. Zawierają one wszystkie obowiązki właściciela lasu, a więc m.in. jakie prace powinien wykonać w okresie życia lasu, jakie zabiegi pielęgnacyjne, przecinki, jak ma prowadzić gospodarkę. Daje się zauważyć, że rolnicy raczej bronią się przed sadzeniem nowych lasów. Wiadomo, że gdy grunty w Polsce były stosunkowo tanie, nie było boomu budowlanego, a zalesiony teren był zwolniony od podatku gruntowego, większa liczba rolników decydowała się na posadzenie lasu. Dziś jest odwrotnie. Rolnicy wolą sprzedawać ziemię pod siedliska niż sadzić w tym miejscu drzewa.
Nasz rozmówca dodaje, że w tym przypadku decydują warunki ekonomiczne: rolnikowi musi się opłacać posadzenie lasu, bo nakazami niczego się nie osiągnie. A obecnie uprawa lasu wydaje się być mało atrakcyjna finansowo: – Należałoby stworzyć mechanizmy mające na celu zwiększenie atrakcyjności zalesiania gruntów. Jest jeszcze poważny problem – wzrosła cena drewna i rolnicy zgłaszają się do nas z prośbą o wycięcie drzew, które nie są jeszcze w wieku rębności. Często odmawiamy wydania takich pozwoleń – zastrzega M. Pietrzak.
W przypadku lasów osobny problem stanowią przypadki dewastacyjnego wyrębu drewna. Takie sprawy trafiają do sądów grodzkich, ale kary nie są adekwatne do rodzaju wykroczenia. Na przykład, jeśli ktoś bez pozwolenia gminy wytnie drzewo na swojej posesji, może ponieść karę finansową w wysokości nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych (a zdarzają się kary i 2,5 mln zł). Natomiast za wycięcie pół hektara lasu można zostać ukaranym przez sąd mandatem w wysokości zaledwie 500 zł.
Był sobie ekwiwalent
A przyszłość lasów zapowiadała się przecież tak optymistycznie. Powiat wciąż nalicza ekwiwalent dla rolników, którzy zdecydowali się na posadzenie lasu w 2001 r. Wtedy to weszła w życie ustawa o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, która zaczęła obowiązywać rok później. Rolnicy gromadnie zgłaszali się do Agencji Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa, która nadzorowała ten program, a potem, zgodnie z procedurami, do starostwa. Ustawa wzbudziła dużo emocji, ale obowiązywała tylko do końca 2003 r. Obecnie powiat wypłaca co miesiąc ekwiwalent 26 rolnikom, pierwsza wypłata była w grudniu 2002 r. Jeśli rolnik zalesił do 10 ha – miesięcznie za hektar dostaje 150 zł.
Jeszcze do ubiegłego roku możliwe były zalesienia z funduszu leśnego, ze środków w dyspozycji lasów państwowych, ale te pieniądze już się skończyły. Są inne: z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Obejmuje on działanie związane z zalesianiem gruntów rolnych. Rolnik, który zdecyduje się na posadzenie na swoim gruncie lasu, będzie musiał prowadzić uprawę leśną przez okres 15 lat. W zamian dostanie roczną premię zalesieniową w wysokości 1580 zł. Dostanie także wsparcie na zalesienie w wysokości od 4620 zł do 6230 zł za ha lasu (w zależności od miejsca zalesienia), pieniądze na budowę ogrodzenia, na ochronę upraw przed zwierzyną oraz premię pielęgnacyjną w wysokości od 970 zł do 1360 zł na rok.
Niestety, trudno skusić rolnika, żeby swoje hektary orne przekształcił w hektary leśne. To mu się po prostu nie opłaca. Małgorzata Włoczkowska z Nadleśnictwa Płock mówi, że w tym roku posadzono jedynie 2 ha nowego lasu. Zgodnie z planem przebiegają odnowienia, ale polegają one na sadzeniu lasu tam, gdzie został wycięty, nie przyczyniają się więc do powiększenia areału leśnego: – Nie ma popytu na sadzenie lasu, bo zmieniły się warunki PROW. Są większe obostrzenia, poza tym aż 25 % dochodów muszą stanowić dochody z rolnictwa, jest też krótszy okres finansowania uprawy leśnej. Rolnicy wolą korzystać z dopłat niż za zalesienia, w które najpierw muszą zaangażować swoje pieniądze.
Z kolei nadleśniczy Jacek Liziniewicz z Nadleśnictwa Gostynin przypomina, że gdy nie było zachęt, sadziło się 100-150 ha lasów rocznie na gruntach porolnych. Gdy w UE wszedł PROW, sadzono 50 ha lasów rocznie. W tym roku na terenie jego nadleśnictwa posadzono 5 ha lasu: – Istnieje program rozwoju obszarów leśnych, do 2020 r. zakłada zwiększenie lesistości do 30 %, a do 2050 r. do 33 % (czyli do średniej europejskiej). On był realizowany, dopóki były grunty państwowe. Ale one już się skończyły. Prywatni właściciele, mimo zachęt finansowych, nie wykazują entuzjazmu. Odstrasza ich gehenna biurokratyczna. Poza tym bardzo w górę poszły ceny gruntów. Rolnicy wolą sprzedać działkę pod domek letniskowy niż posadzić las. Taka polityka jest zresztą niekorzystna z punktu widzenia lasów.
Grażyna Maślany, która wraz z mężem prowadzi gospodarstwo rolne w miejscowości Dzierzązna w gminie Nowy Duninów mówi, że kiedyś rozważali posadzenie lasu, ale że procedury się przedłużały, zrezygnowali z tego pomysłu. Już do niego nie wrócili: – Jeśli mam ziemię, to mogę z nią zrobić wszystko. Posiadanie lasu niesie tylko ograniczenia: muszę go pielęgnować, poza tym jest to inwestycja na lata, przecież wycinać można dopiero 70-letnie drzewa. A jak jest grunt orny i ziemia wydaje plony, i dostaje się do niej dopłaty, to jest to bardziej opłacalne. Poza tym grunt orny zawsze sprzedam, a lasu nie, bo pierwszeństwo w wykupie mają lasy państwowe.
Na razie nie ma więc co marzyć o tym, że lasów (i tlenu) nam przybędzie. Biurokratyczne machiny zniechęcą do pracy przy lesie nawet największych miłośników przyrody, a po latach może okazać się, że inwestycja była tylko skórką za wyprawkę.
Elżbieta Grzybowska

Publikowane komentarze sa prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Tygodnik Płocki nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.

Ten artykuł nie był jeszcze komentowany

Dodaj komentarz